Marmara Ereğlisi: Su Arıtma Tesisi Deşarjına 'Pis Koku' Tepkisi

Yaza Girerken Marmara Kıyısında Tipik Tablo

Tekirdağ'ın Marmara Ereğlisi ilçesinde bulunan bir arıtma tesisinin yakındaki dereye yaptığı deşarj, ilçe sakinlerinden yoğun tepki aldı. Milliyet/Habokado'nun 14 Haziran 2026 tarihli haberine göre çevre sakinleri, "pis kokudan boğuluyoruz" ifadesiyle güncel analiz sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını ve dere boyunca düzenli ölçüm yapılmasını talep ediyor.

Vakanın kendisi ne yazık ki Marmara kıyıları için istisna değil, tipik. Her yaz başında benzer şikâyetler Silivri, Selimpaşa, Mudanya, Gemlik, Bandırma, Marmara Ereğlisi, Tekirdağ merkez kıyılarında peş peşe gündeme geliyor.

Sorunun Mühendislik Çerçevesi

Marmara kıyılarında gözlenen koku ve kalite tepkilerinin kaynağı genelde dört başlıkta toplanır:

Hidrolik aşırı yükleme: Tesis tasarım kapasitesinin üzerinde atıksu kabul ediyor; bu durum biyolojik kademede arıtma verimini düşürüyor
Anaerobik bozulma: Yetersiz havalandırma + kanal hattı tıkanmaları → hidrojen sülfür (H₂S) ve uçucu kükürtlü bileşik salınımı
Yağ-gres yükü: Restoran-otel-yemekhane atıksuları için ön arıtma (yağ tutucu) yetersiz; tesise ulaşan yük tasarım dışında
Yağmur suyu karışımı (CSO): Birleşik kanalizasyon sistemlerinde, yoğun yağışta arıtılmamış akışın dereye taşması

Marmara Denizi Eylem Planı'nın Beşinci Yılı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Marmara Denizi Eylem Planı (2021) kapsamında kıyı belediyelerine ileri biyolojik arıtmaya geçiş yükümlülüğü getirildi. Buna paralel olarak:

Marmara Bütünleşik Stratejik Planı
Müsilaj İzleme Sistemi
Kıyı Su Kalitesi Programı

gibi araçlar devrede. 2026 yaz dönemi, planın beşinci yılı. Bu sürede pek çok tesis modernizasyon programına alındı; ancak Marmara Ereğlisi gibi orta ölçek ilçelerde, hâlâ kapasite-kalite uyumsuzluğu çözülmüş değil.

Vatandaşın Talebi: Şeffaf Veri

Habere yansıyan en kritik vatandaş talebi: "güncel analiz sonuçlarının açıklanmasını ve dere boyunca düzenli ölçüm yapılmasını istiyoruz." Bu, sektörün modern yönetişim standartlarıyla bire bir örtüşen bir talep:

Açık veri (örnek: AB EEA WISE programı)
Sürekli izleme istasyonları (CTD, çözünmüş oksijen, pH, iletkenlik, bulanıklık)
NPDES tipi denetim raporları (ABD modeli)
Aylık parametre uyum oranlarının belediye web sitesinde paylaşımı

Türkiye'de bu seviyede şeffaflık halen istisnai. Çoğu belediye deşarj parametrelerini bağlayıcı bir formatta paylaşmıyor; vatandaş ancak şikâyetle gündeme getirebiliyor.

Marmara Çevresi Belediyeleri İçin Yol Haritası

Olayın benzer biçimde tekrarlanmasının önüne geçecek somut adımlar:

Kapasite revizyonu: Yaz nüfusu (turizm + ikinci konut) ile kış nüfusu farkı tasarım kapasitesine yansıtılmalı
Ön arıtma denetimi: OSB ve yoğun ticari işletme bölgelerinde yağ tutucu denetimi zorunlu hâle gelmeli
Koku yönetim planları: Tesis çevresinde biyofiltre, aktif karbon adsorpsiyonu veya iyonize ozon tabanlı koku giderim üniteleri standart olmalı
Online izleme: Dere giriş ve çıkışlarında gerçek zamanlı sensör ağı + kamuya açık dashboard
Yaptırım: İdari para cezaları kapasiteyle orantılı olmalı; aksi hâlde "para öde, kirletmeye devam et" döngüsü kırılamıyor

Sektör İçin Çıkarımlar

Marmara kıyısı belediyeleri, son 5 yıldır kamuoyu baskısı altında; ama altyapı yatırım ritmi henüz baskıyı karşılamıyor
Koku ve görsel etki, halkla iletişimi koparan en kritik faktör; tek başına analitik parametrelerden daha güçlü
Şeffaf izleme verisi, belediyenin elindeki en ucuz risk azaltma aracı; bir kez yatırım yapılınca yıllarca güvenilirlik üretiyor
Dere ekosistemi, deniz ekosisteminden çok önce kollabe oluyor; izleme stratejisi sadece denizle sınırlı tutulmamalı

Marmara Ereğlisi vakası, "küçük ilçe + tek tesis" hikâyesi değil; Marmara'nın yapısal su yönetimi açığının bir mikro örneği.

---

Kaynak: Milliyet / Habokado, 14 Haziran 2026 ("Marmara Ereğlisi'ndeki Su Arıtma Tesisinin Deşarjına Tepki: 'Pis kokudan boğuluyoruz'"); Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Marmara Denizi Eylem Planı kamu duyuruları.