Elazığ'a 150 Bin m³/gün Kapasiteli İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Açıldı

Doğu Anadolu'nun En Büyük Yatırımlarından Biri Devrede

Elazığ Belediyesi, çevre yatırımları kapsamında uzun süredir takip edilen İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi'ni 9 Haziran 2026 tarihinde hizmete soktu. Tesis, Elazığ-Bingöl Karayolu'nun 17. kilometresinde, yaklaşık 250 dönüm üzerine kuruldu.

Belediye Başkanı Şahin Şerifoğulları'nın açıklamasına göre yatırımın temel parametreleri:

Tasarım kapasitesi: Günlük 150.000 m³ atıksu
Beklenen ekonomik ömür: Yaklaşık 50 yıl
Yetkili birim: Elazığ Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü
Tip: İleri biyolojik (azot ve fosfor giderimi dahil)

Niye İleri Biyolojik?

Türkiye'de büyük belediye tesislerinin önemli bir bölümü hâlâ konvansiyonel ikincil arıtma seviyesinde kalıyor. Oysa Su Çerçeve Direktifi ve güncellenen Kentsel Atıksu Direktifi (UWWTD revizyonu, 2024-2026) çerçevesinde sektörde azot-fosfor giderimi (N-P removal) zorunlu kademe haline geldi.

İleri biyolojik kademenin Elazığ özelinde önemi:

Hazar Gölü ve Murat Nehri havzasının ötrofikasyon riski
Tarımsal sulama için geri kazanım potansiyeli
AB uyum sürecinde mevzuat baskısı
Çevre Bakanlığı denetim çerçevesinin sıkılaşması

İleri biyolojik tesisler, klasik tesise göre yaklaşık %30-40 daha fazla yatırım maliyeti ve %15-25 daha yüksek enerji tüketimi gerektirir. Karşılığında deşarjda toplam azot <10 mg/L, toplam fosfor <1 mg/L seviyesine indirilebilir.

Doğu Anadolu Atıksu Tablosu

Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki büyük belediye atıksu altyapısı uzun yıllar yatırım kuyruğunda kaldı. Elazığ, Malatya, Erzurum, Van, Diyarbakır gibi bölge merkezlerinde son 5 yılda peş peşe büyük yatırımlar devreye girdi.

Elazığ tesisinin 150 bin m³/gün kapasitesi, kabaca 750.000-1 milyon kişi eşdeğer nüfus (KE) sınıfında konumlanıyor. Bu, kentin mevcut nüfusunun (~600 bin) çok üzerinde tasarım marjı bırakıldığı anlamına geliyor; bu yaklaşım, uzun ömürlü altyapı stratejisi açısından isabetli.

Maliyet ve Finansman Sorusu

Belediye başkanlığı tesisin toplam yatırım maliyetini açıklamadı. Sektör emsallerine göre 150 bin m³/gün kapasiteli ileri biyolojik tesisin yatırım maliyeti tipik olarak 2-3,5 milyar TL bandında oluyor.

Türkiye'de bu ölçekteki tesislerin finansmanı ağırlıklı olarak şu kanallardan sağlanıyor:

İLBANK kredileri
Hazine destekli dış krediler (KfW, JICA, EBRD, EIB)
Çevre Bakanlığı Atıksu Eylem Planı destekleri
Belediye öz kaynakları

Sektör İçin Çıkarımlar

Doğu Anadolu belediyelerinde atıksu altyapı açığı kapanma yönünde; sonraki yatırım dalgası çamur işleme + enerji geri kazanımı üzerine çıkacak
İleri biyolojik kademenin standart hâline gelmesi, ekipman tedarikçileri için (havalandırıcılar, blower, otomasyon) sürekli pazar yaratıyor
50 yıllık ömür hedefi, operasyon-bakım sözleşmelerinin önümüzdeki dönem tartışma başlığı olacağına işaret ediyor
Belediye-Çevre Bakanlığı-İLBANK üçgeninde performans denetimi, sadece kuruluş aşamasıyla sınırlı kalmamalı; tesisin parametre uyum oranı kamuoyuyla yıllık paylaşılmalı

Elazığ tesisinin devreye alınması, bölge için iyi haber. Ancak gerçek başarı, ilk 12-24 ay içindeki işletme verim verileriyle ölçülecek.

---

Kaynak: Sabah Gazetesi, 9 Haziran 2026 ("Elazığ'a dev atık su arıtma tesisi"); Elazığ Belediyesi açıklamaları.